Chłopak z ulicy

„Antonio, zobacz, tata jedzie nowym samochodem!”, krzyczy mój brat Gianluca.
„O, mamo, jaki piękny! Cały błękitny, metaliczny… i jeszcze połyskuje w promieniach słońca…”, mówię z błyskiem radości w oczach. Tata Cosimo, dla przyjaciół Cosimino, jedzie właśnie w naszym kierunku jaskrawoczerwonym fiatem 131. Pracuje w wypożyczalni samochodów, a to na pewno jego najnowszy nabytek. Za każdym razem, kiedy przyjeżdża do domu nowym autem, robi prawdziwą furorę. Zazwyczaj chodzi o niewielkie pojazdy. Pod koniec lat siedemdziesiątych ludzie nie byli zbyt zamożni, a samochody małolitrażowe miały tę zaletę, że mało paliły. Jeśli jednak ktoś zamierzał się żenić, prosił mojego ojca o jakiś specjalny model.
„Cosimino, dzień ślubu jest wyjątkowy, więc i auto musi być wyjątkowe. Przecież nie pojedziemy naszą »sześćsetką«”. Wtedy właśnie Cosimino wkraczał do akcji i dostarczał, czego było trzeba. Stąd też fiat 131.
Tata podjeżdża nowym autem pod dom, wystawia rękę przez okno i woła nas, byśmy wsiedli do środka: „Chodźcie, przejedziemy się, wy też musicie go wypróbować”.
Kumple z bloku zbierają się na podwórzu i otaczają samochód niczym gwiazdę wieczoru. Oglądają go, zaglądają do środka i podziwiają wyposażenie.
„Widziałeś te fotele?”
„Piękny, przepiękny”. Zewsząd słychać wyłącznie słowa zachwytu.
Cosimino jednak pogania: „Chłopaki, zróbcie miejsce dla moich synów, chcemy już jechać”. Nie zamierzamy objeżdżać miasta, zrobimy tylko kółko wokół bloku. Nie chcemy przecież roztrwonić paliwa.
„Tato, gaz do dechy!”, krzyczymy z bratem, chcąc sprawdzić moc silnika. Cosimino jednak uspokaja: „Chłopcy, nie możemy go od razu zajechać. To nowy samochód, potrzebuję go do ślubów”.

Dzieciństwo upłynęło mi w Lecce przy ulicy Casanello, która dzisiaj nazywa się Parini. Pamiętam wszystko i wszystkich – kolory domu, twarze przyjaciół, babcię, ciocię Teresę, czyli siostrę mojej mamy. Pamiętam też obu swoich braci: o trzy lata młodszego Gianlucę, który dzisiaj dokładnie analizuje grę drużyn, z którymi mamy się zmierzyć, oraz Daniele – najmłodszego. To właśnie z nim przyjechałem do Turynu, kiedy miał szesnaście lat, on również próbował zostać piłkarzem. Dziś ma już trzydzieści jeden lat, pracuje w banku i pomaga mi ogarnąć wszystkie finansowe aspekty mojego zawodu.
Na parterze panią domu jest ciocia Teresa. Moja mama Ada ma tam niewielki pokój, w którym mieści się jej zakład krawiecki. Jest bardzo dobra w tym, co robi – szyje nawet suknie ślubne. Mieszkamy na pierwszym piętrze, ale kiedy jesteśmy w domu, przebywamy z mamą w miejscu jej pracy.
Nasza rodzina nie przywiązuje zbytniej wagi do pieniędzy. Nie mamy ich wiele, ale niczego nam nie brakuje. Wszystkie za małe ubrania oddaję bratu Gianluce, ten zaś po jakimś czasie przekaże je Daniele. Bywa, że nie przebierasz się tu przez cały tydzień – ubierasz się w coś w poniedziałek i chodzisz w tym do samej niedzieli. Sukienki, bluzki – zdarza się, że przechodzisz w tych samych kilka dni. Będąc dzieckiem jesteś całt czas na dworze – spocisz się, zakurzysz, może przetrzesz czy nawet rozedrzesz ubranie. Żaden problem. Moja mama przyszyje, załata, a przede wszystkim każdego wieczora przygotuje ci słynną kąpiel w miednicy.
„Wskakujcie, chłopaki!”, znamy to zawołanie na pamięć. Zanim pójdziemy spać, kładziemy piżamy na starym piecu, bo w domu jest bardzo zimno. Niestety, nieraz nie zdejmujemy ich z niego na czas, przez co się przypalają. Nie chcemy, żeby mama na nas krzyczała, dlatego zakładamy na siebie ciągle te same, w połowie przypalone. W ten sposób piżamy zmieniają kolor i są całe w czarne plamy. Kupa śmiechu! No, może dopóki nie zostaniemy na tym nakryci.
„No i co żeście narobili, łobuzy?!”, krzyczy mama. To, co dzieje się później, jest niemal standardem: najpierw klapsy, później zaś w ruch idzie drewniana łyżka i trzepaczka do dywanów. Kiedy coś przekombinujemy, mama goni nas po całym domu.
„Już mnie ręce bolą od tego wszystkiego”, powtarza. Ostatnim stadium jest groźba, że powie o wszystkim Cosimino. Kiedy ją spełnia, wieczorna scena wygląda prawie zawsze tak samo. Poza tym prawie codziennie zdarza mi się wdać z kimś w bójkę. To nieuniknione, gdy większość życia spędzasz na ulicy. Nic jednak nie uchodzi uwadze mamy. Nawet jeśli nie przyłapie mnie ona sama, jakiś życzliwy znajomy doniesie jej, że właśnie się z kimś pobiłem. Trudno się później wyprzeć czegokolwiek, zwłaszcza że nieraz przynoszę na sobie do domu wyraźne ślady.
„Coś ty zrobił? Co mają znaczyć te zadrapania na szyi i twarzy?”
Mama oczekuje wyjaśnień i kiedy tylko przyłapie mnie na kłamstwie, mówi o wszystkim tacie. Wtedy zaczynam wariować. Od godziny siódmej do dziewiątej wieczorem – czyli do czasu, kiedy ojciec wraca do domu – błagam ją, by o niczym mu nie mówiła. Jestem w stanie obiecać wszystko, używam całej swojej siły perswazji. To chyba jedyny moment, kiedy naprawdę się jej boję. Uderzenia nie bolą mnie już tak bardzo, ale zdenerwowany ojciec to przerażająca perspektywa.
„Mamo, to był ostatni raz, naprawdę!” Żeby być bardziej wiarygodny, padam na kolana, ona jednak jest nieugięta. „Jasne, ile razy to słyszałam? Nie wierzę w ani jedno twoje słowo!”
Nie mam zbyt wiele czasu na myślenie nad tym, jaką strategię przyjąć. Jem w pośpiechu i biegnę do łóżka – tata pomyśli, że już śpię. Czy mnie obudzi? Bardzo możliwe, ale to i tak jedyne rozwiązanie, które przychodzi mi do głowy. Przykładam ucho do drzwi sypialni i nasłuchuję, o czym konkretnie opowiada mama. Ze szczegółami. Skrupulatnie. Bez rozmywania. Chyba tylko mamy to potrafią, zwłaszcza kiedy są wściekłe i zmartwione jednocześnie. Chyba tym razem nie ujdzie mi to na sucho. Przez szczelinę w drzwiach widzę zbliżającego się ojca. Wchodzi do pokoju, zapala światło i zrywa ze mnie kołdrę. Nawet nie próbuję uciekać, pogorszyłbym i tak już złą sytuację. No bo co jeśli tata rozzłości się jeszcze bardziej? Owa taktyka sprawdza się zawsze. Ojciec zbliża się do mnie i pyta, czy ma wyjąć pas. Nie odpowiadam, ani myślę ruszać się z miejsca. Po dłuższej chwili Cosimino wyraźnie mięknie, rusza do drzwi i na odchodne rzuca: „Następnym razem ci się nie upiecze”.
Gdyby nie reguły wpajane przez rodziców, życie na ulicy byłoby dla mnie bardzo niebezpieczne – dopóki nie skończyłem dwunastu lat, to tam przebywałem najczęściej. Ulica to nasz dom – mój i moich przyjaciół. Panuje tu niewielki ruch, a my gramy w piłkę od rana do wieczora. Drzewa służą nam za bramki. Od czasu do czasu na ulicy pojawia się jakieś auto i ktoś z nas krzyczy: „Piłka stop! Samochód na drodze”. Razem ze mną zawsze są Francesco i Betta, dzieci sąsiadów. Francesco to idealny kumpel, ponieważ jako jedyny lubi stać na bramce. Betta jest bardzo sympatyczna, bo od zabawy z innymi dziewczynkami woli granie w piłkę z nami, chłopcami. Któregoś dnia zdarza się, że spoglądamy sobie w oczy i dajemy sobie nawzajem buziaka. Czuły gest bez złych zamiarów, jaki przydarza się ośmioletnim dzieciakom.
Dopóki pozostajemy w swojej okolicy, cieszymy się swego rodzaju nietykalnością. Znamy wszystkie tutejsze rodziny. Nie są zamożne, ale też nie w głowie im głupoty. Są bezwzględne. Surowe w wychowaniu najmłodszych, mówiąc innymi słowy. Każda z nich ma na nas oko i choć dorośli nie we wszystkim idealnie dogadują się między sobą, my nigdy nie czujemy się pozostawieni sami sobie.